ഹൈന്ദവ വിശ്വാസികൾക്ക് ക്ഷേത്രദർശനം ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പലരും വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളോടെയാണ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്താറുള്ളത്. എന്നാൽ, മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ കാണുന്ന വലിയ ദീപസ്തംഭങ്ങൾക്ക് ചുവട്ടിൽ എന്തുകൊണ്ട് ഒരു ആമയുടെ ശില്പം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പലരും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകില്ല. ഇതിന് പിന്നിൽ വളരെ അർത്ഥവത്തായ ഒരു ആത്മീയ തത്വമുണ്ട്.

ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് എത്തുന്ന ഭക്തൻ തന്റെ മനസ്സിനെ പൂർണ്ണമായും ഏകാഗ്രമാക്കണമെന്നാണ് ആചാര്യന്മാർ പറയുന്നത്. പുറംലോകത്തെ കാഴ്ചകളിൽ നിന്നും കേൾവികളിൽ നിന്നും ശ്രദ്ധ തിരിച്ച്, സ്വന്തം മനസ്സിനുള്ളിലേക്ക് നോക്കി യഥാർത്ഥ അറിവിനെ കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ആമ ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രക്ഷനേടാൻ തന്റെ തലയും കാലുകളും ഉള്ളിലേക്ക് വലിക്കുന്നത് പോലെ, ഭക്തൻ തന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് മനസ്സിനെ ഉള്ളിലേക്ക് ചുരുക്കി ഭക്തിയിൽ മുഴുകണം.

ഈ പ്രക്രിയയെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് ദീപസ്തംഭത്തിന് ചുവട്ടിൽ കൂർമ്മ അഥവാ ആമയുടെ രൂപം കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രണ്ടാമത്തെ അവതാരമായ കൂർമ്മാവതാരത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. കൊടിവിളക്കിന് ചുവട്ടിൽ ആമ ഇരിക്കുന്നത് പോലെ, മനുഷ്യമനസ്സിന്റെ ആഴത്തിൽ ശക്തമായ ഭക്തി കുടികൊള്ളുന്നു എന്ന വലിയ സത്യമാണ് ഈ ശില്പം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.

Photo and News Source: Kerala Kaumudi